In Zuid-Afrika heb je de grootste kans om de Big Five live te zien van alle Afrikaanse
landen. De beste tijd om deze dieren en andere wildlife te zien is tijdens de Zuid-Afrikaanse winter (juni – september). Dan is het minder heet en is de vegetatie kaler.
Op safari wil iedereen graag de Big 5 zien: leeuw, olifant, neushoorn, buffel en luipaard. Niet per definitie de grootste dieren van Afrika trouwens... het waren vroeger de gevaarlijkste dieren om te jagen en daarom werden ze door jagers de Big Five genoemd.
Afrikaanse leeuw
De leeuw is de enige katachtige die in een familiegroep leeft. Meestal bestaat een leeuwengroep uit ongeveer vijf verwante vrouwtjes, hun jongen en een volwassen mannetje. De leeuwinnen jagen vaak samen op een prooi, ,maar het mannetje eist vervolgens bij het verdelen van de gevangen buit het leeuwendeel voor zich op. Juist, eerlijk zullen we alles delen!
Een mannetjesleeuw heeft per dag ongeveer 7 kilo vlees nodig, een vrouwtje ongeveer 5 kilo. Het mannetje is doorgaans een stuk groter dan het vrouwtje. Hoewel het minder vaak voorkomt jagen leeuwen soms ook in hun eentje op kleinere prooidieren.
Afrikaanse Olifant
De Afrikaanse olifant is het allergrootste (land)dier ter wereld. Onder 'de Afrikaanse olifant' wordt doorgaans de savanneolifant verstaan. De savanneolifant wordt aanzienlijk groter dan de bosolifant en zijn slagtanden zijn meer gebogen. Daarnaast heeft de bosolifant rondere oren.
De verschillen tussen de Afrikaanse olifanten en de Aziatische olifant zijn nog duidelijker. De Afrikaanse zijn groter, agressiever en hebben grotere oren . Bovendien hebben bij de Afrikaanse olifanten ook de vrouwtjes slagtanden.
Luipaard
De luipaard komt voor in bosrijke gebieden in vrijwel geheel Afrika en in het zuiden van Azië. Luipaarden jagen voornamelijk 's nachts en besluipen geruisloos hun prooi waarna ze de aanval inzetten.
Ze vangen prooien van het formaat mestkever tot grote antilopen die veel zwaarder zijn dan zijzelf. De grote prooien worden vervolgens in een boom gesleept zodat ze niet worden ingepikt door hyena's of jakhalzen.
Witte en Zwarte Neushoorn
De witte neushoorn is na de olifant het zwaarste (land)dier. Een volwassen exemplaar kan maar liefst 3000 kg wegen! Hoewel de naam van dit dier je doet vermoeden dat deze neushoorn wit van kleur is, is hij toch 'gewoon' grijs, net als de zwarte neushoorn.
De witte dankt zijn naam aan de Engelsen. Die begrepen namelijk niet wat er met de Afrikaanse naam 'wijd-lip' werd genoemd en noemde het dier 'white lip' of White Rhino. De witte neushoorn heeft dus een brede bek, handig als graseter.
De zwarte neushoorn heeft puntige lippen en daarmee eet ie liever takjes en blaadjes.
De zwarte neushoorn is de 'sportuitvoering' onder de neushoorns en kan een snelheid van 50 km/uur bereiken. Hij is wat agressiever dan de witte neushoorn.
Ooit was dit de meest voorkomende neushoorn en leefde hij in het grootste deel van Afrika. Tegenwoordig is hij door afname van zijn leefgebied en door de jacht om zijn hoorn zeldzaam geworden.
Kaapse Buffel
De Kaapse buffel is de enige wilde koe in Afrika. Het dier kan zeer gevaarlijk zijn, dus benadeer hem met gepaste afstand.
Zijn massieve gekrulde horens op z'n voorhoofd vormen een soort helm. De vacht is donkerbruin en wordt kaler naarmate de dieren ouder worden. Het maximale gewicht dat de Kaapse buffel kan bereiken ligt rond de 900 kilo. Je zult kuddes van deze buffels nooit ver van een waterbron aantreffen, omdat ze tientallen liters per dag moeten drinken.
Jachtluipaard
De jachtluipaard wordt ook vaak de ‘cheetah’ genoemd. Deze katachtige staat bekend als het snelste dier op het land. Binnen no-time kunnen ze snelheden van meer dan 100 km per uur halen en ze trekken net zo snel op als een Ferrari! Jachtluipaarden jagen vaak midden op de dag. Dat maakt ze extra geliefd bij toeristen en filmmakers. Het kan wel voorkomen dat de cheeta’s last ondervinden bij het jagen door al die toeschouwers.
De cheetah heeft veel vijanden, zoals de leeuw of hyena die regelmatig buit van cheeta's afpakken of hun jongen doden.
Nijlpaard
Het nijlpaard brengt het grootste gedeelte van zijn dag door in het water. 's Nachts komen ze aan land om te grazen. Nijlpaarden staan erom bekend dat ze extreem gevaarlijk zijn.
Vooral als een mens tussen de rivier en de plek wordt gespot waar de nijlpaard aan het grazen is, willen ze die nog wel eens omverlopen en doodrollen.
Jaarlijks sterven er in Afrika meer mensen door toedoen van nijlpaarden, dan door leeuwen!
Giraffe
Giraffen staan bekend om hun lange nek. Die lange nek, die net als de meeste andere zoogdieren slechts zeven nekwervels bevat, kunnen ze goed gebruiken om op grote hoogte voedsel te pakken waar andere plantenetende dieren niet bij kunnen. Met zijn lange tong kan een volwassen mannetjesgiraffe tot bijna 6 meter hoogte reiken!
De bloedsomloop van een giraffe heeft speciale aanpassingen om met het grote hoogteverschil tussen hart en hoofd te kunnen leven. Aan de ene kant moeten hart en vaten een bloeddruk opbouwen die hoog genoeg is om het hoofd genoeg zuurstofrijk bloed te kunnen voorzien.
Maar aan de andere kant mag de hoge bloeddruk er niet toe leiden dat de vaten in de hersenen knappen als het hoofd omlaag wordt gehouden om te drinken.
Ook de geboorte van een giraffekalf is niet echt makkelijk. Het pasgeboren jong moet meteen een val overleven van circa 2 meter hoogte! Auw.
Bergzebra en Burchell Zebra
De bergzebra is een kleine zebrasoort. Je herkent hem aan de lap huid onderaan zijn keel (een 'wam' of 'kossem') en de strepen ('ladder') achter op zijn rug. Ze maken eigenlijk nooit geluid. Bergzebra's leven in rotsachtige hafwoestijnen in het Zuiden en Zuidwesten van Afrika. De Kaapse ondersoort was in het begin van de 20e eeuw bijna uitgeroeid: er waren nog slechts 27 dieren over!
Er is een speciale reservaten voor deze bergzebra's in Zuid-Afrika opgericht. Nu zijn er gelukkig weer een paar honderd! De ondersoort uit Namibië en Zuid-Angola (de Hartmann zebra) is wat minder zeldzaam.
De Burchell-zebra is de meest voorkomende zebra in Afrika en daarmee tegelijk de meest algemene wilde paardachtige.
De Burchell Zebra is te onderscheiden van de andere zebra's aan de strepen in de vacht die tot op de buik doorlopen. Ze leven in open vlakten, graslanden en op heuvels, meestal in groepen van 6 tot 20 dieren.
Hyena
De gevlekte hyena is de grootste en de meest agressieve en luidruchtige hyenasoort. Met zijn verwanten, de aardwolf (Proteles cristatus), de gestreepte hyena (Hyaena hyaena) en de bruine hyena (Parahyaena brunnea), deelt hij de karakteristieke uiterlijke hyenakenmerken: grote oren en aflopende rug. De hyena is Afrika's meest voorkomende vleeseter.
De schreeuwende, jankende en 'lachende' geluiden van de gevlekte hyena, die vooral 's nachts kunnen worden gehoord zijn karakteristiek. De geluiden dienen onder meer om soortgenoten te waarschuwen voor gevaar, het attenderen op een prooi en het tonen van onderworpenheid aan hogergeplaatste soortgenoten.
Wilde hond
De wilde hond of hyenahond lijkt wat uiterlijk betreft wel wat op een hyena, maar is geen direct familie. Hyenahonden leven in bijzonder grote groepen van soms wel 30 dieren. Een jagende groep vangt die zeker tien keer zwaarder zijn als zijzelf, zoals een gnoe of een zebra! Ze putten hun prooi compleet uit en trekken hem dan naar beneden.
De hyenahond is zeer zeldzaam. Er zijn nog slechts 2000 tot 3000 exemplaren over in geïsoleerde populaties, voornamelijk in Zimbabwe, Zuid-Afrika en Tanzania.
Gestreepte Jakhals
De gestreepte Jakhals heet zo omdat hij er ook één is! De zwart-witte streep over de flank van zijn lichaam is alleen niet altijd even goed te zien. Hij heeft een grijsgele vacht, een donkere staart met daaraan een witte punt. De gestreepte jakhals eet echt alles, meer nog dan de andere jakhalzen. Behalve op graslanden en langs bosranden vind je hem ook op landbouwgrond en 's nachts soms zelfs in de stad. Ze leven vaak samen in gezinsverband. Het vrouwtje krijgt gemiddeld vijf jongen en zoekt hiervoor een beschutte plek, zoals een oud hol van een aardvarken. Als de jongen 8 maanden oud zijn, trekken ze er zelf op uit.
Gemsbok
De Gemsbok is een hele krachtige antilope. Het dier kan extreme hitte en lange periodes zonder drinken doorstaan. Het dier deinst niet terug voor een leeuw en zet de aanval in met z'n langwerpige, puntige horens. Er zijn gevallen bekend waarbij zelfs grote roofdieren werden gedood door deze hoorns die ruim een meter lang zijn. Het dier is te herkennen aan z'n gladde lichtbruine huid en z'n zwart met witte kop. De gemsbok kan maarliefst een gewicht bereiken tot 250 kilo.
Impala
Impala's zijn sierlijke bruingele tot roodbruine antilopen. Over de staart en heupen lopen donkere vegen. De bokken hebben liervormige, geribbelde horens van 50 tot 75 centimeter lang, de vrouwtjes zijn meestal ongehoornd. Vergeleken met andere antilopen zijn impala's nogal luidruchtig.
Vooral in de paartijd, als de mannetjes een soort hees geknor laten horen. De mannetjes vechten dan met elkaar om een territorium. In de droge tijd leven mannetjes en vrouwtjes in gemengde kuddes.
Een goede vriend is goud waard, tenminste als het aan impala’s ligt wel. Ze leven soms samen met bavianen waarbij beide soorten van elkaar’s waakzaamheid profiteren.
Sabelantilope
De vacht van de sabelantilope is donkerbruin tot zwart, met een witte buik en wangen. Zowel de mannetjes als de vrouwtjes hebben lange naar achter krommende hoorns, vaak langer dan 1 meter. De vrouwtjes leven in kuddes van 10 tot 30 samen met de jonge dieren. De mannetjes leven of alleen of in kleinere groepen met andere mannetjes.
De sabelantilope heeft een schouderhoogte van ongeveer 1 meter en 35 centimeter. Het gewicht kan oplopen tot zo’n 270 kilo. Verder houdt de sabelantilope zich strikt aan een dieet bestaande uit hoog gras. Je kan ze zowel in het zuiden als in het noorden en het oosten van Afrika bewonderen.
Nyala
Deze antilope wordt ook wel laaglandnyala genoemd om het verschil aan te tonen met de bergnyala die meer in het hoogland voorkomt. Ze leven bij voorkeur bij rivieroevers. Het mannetje en het vrouwtje verschillen nogal van elkaar. Het mannetje heeft grote hoorns van gemiddeld 70 cm, een grijsbruine vacht met vage lichte dwarsstrepen en geelbruine poten. Het vrouwtje is ongehoornd en roodbruin, en heeft een witte V-vormige vlek tussen de ogen en witte dwarsstrepen over de rug.
Springbok
Springbokken zijn middelgrote lichtbruine gazellen met een zwarte band op de flank. Ze springen bij opwinding met stijve poten op en neer, vandaar de naam ook! Hiermee waarschuwen ze elkaar en tonen ze een vijand dat ze op hun hoede zijn en dat hun conditie goed is. Zowel de mannetjes als de vrouwtjes hebben geribbelde hoorns. Aan de achterkant van hun rug zit een huidplooi met klieren die een gele, plakkerige substantie afscheiden. De plooi kan uitgestulpt worden waarbij een kam van witte lange haren waaiervormig omhoog komt.
Het nationale rugby team van Zuid-Afrika wordt trouwens de Springbokken
genoemd!
Koedoe
Een ander soort antilope is een Koedoe. Koedoes zijn slank gebouwd en hebben een grijsbruine vacht met verticale flankstrepen. De mannetjes zien er door hun lange, in open spiraal gewonden horens net weer anders uit als de vrouwtjes. Koedoes eten voornamelijk bladeren hoewel ze ook nog wel eens willen grazen.
Koedoes leven in kleine familiegroepen of kudden, de mannetjes zijn soms solitair of trekken met een paar andere mannetjes op. De Koedoe heeft een schouderhoogte van ongeveer 1 meter 40, een lengte van ca. 2,30 m en tot 1,80 m lange horens. Je kan de Grote Koedoe vinden op de savannen en op open bosvegetaties van Zuid-, Midden- en Oost-Afrika. De Koedoe wordt Maximaal 12 tot 15 jaar oud.
Wrattenzwijn
Lid van de Ugly 5... Het wrattenzijn heeft een aparte kop met drie paar kraakbeenachtige 'wratten', waarvan één paar op de onderkaak. Deze knobbels zie je het best bij het mannetje, net als de grote stagtanden. Deze zijn doorgaans langer dan 30cm maar het record staat op 68cm!
Wrattenzwijnen zijn vooral te vinden op open terrein en zijn vooral overdag actief. Ze eten vaak geknield op hun voorpoten.
De beesten houden erg van modderbaden, maar hun nest is altijd opvallend schoon. Ze slapen meestal in holen, waar ze achterwaarts naar binnen gaan. Op deze manier kunnen ze een potentiele aanvaller direct te lijf gaan met hun slagtanden.
maandag - vrijdag 10.00-17.00
Follow us on
